زمان خروج آمریکا از سوریه- نیز- نزدیک است: پیش‌بینی نشنال اینترست

زمان خروج آمریکا از سوریه- نیز- نزدیک است: پیش‌بینی نشنال اینترست

حرف آخر،  با یادآوری رخدادهای منتهی به- و بعد از- خروج نیروهای نظامی آمریکا از افغانستان؛ شرایط حاکم بر سوریه را نیز تا حد زیادی مشابه وضعیت افغانستان توصیف کرده است. وضعیتی دشوار- که با یادآوری تجربیات شکست‌خورده ایالات متحده در کشورهایی مانند ویتنام، افغانستان و عراق در زمینه ملت‌سازی، این گزینه را پیش چشم می‌آورد که ظاهراً «زمان خروج آمریکا از سوریه نیز فرا رسیده است».

نشنال اینترست بر پایه این پیش‌فرض دلیل اجتناب‌ناپذیر بودن خروج آمریکا از سوریه را در یک جمله صریح خلاصه می‌کند: «باید اعتراف کرد که آمریکا عملاً در سوریه نیز شکست خورده است»!

گزارش نشنال اینترست با اشاره به تصویر سقوط افغان‌های آویزان از بال‌های هواپیماهای جنگی C-17 آمریکایی آغاز می‌شود- که به باور نویسنده «نشانه شکست کامل واشنگتن در افغانستان بود». تصویری که نشان می‌دهد آمریکا نه به کمک ۲.۳ تریلیون دلاری که از جیب مردمش هزینه کرده، و نه حتی به بهای مرگ ۲۴۰۰ نفر از سربازانش موفق نشده افغانستان را به یک کشور دموکراتیک و حتی فراتر از آن، به یک «کشور»- که مردمش در موقع هجوم و حمله بخواهند از آن دفاع کنند- تبدیل کند.

به عقیده نویسنده، داستان آمریکا در افغانستان مشابه داستانی است که در عراق نیز رخ داد- و آمریکا بعد از هزینه کردن بیش از ۲ تریلیون دلار و مرگ ۴۵۰۰ سرباز مجبور شد عراق را به جمهوری اسلامی ایران واگذارد. در واقع تنها دستآورد و البته مهم‌ترین عایدی ایالات متحده آمریکا در عراق نیز در راستای اهداف و امیال جمهوری اسلامی ایران از دهه ۱۹۸۰ به این سو بود: آمریکا صدام حسین را برکنار کرد و سود این اقدام بیش از هر کشور دیگری به ایران رسید.

نشنال اینترست در ادامه با اشاره به این که «تهران هیچ‌گاه نفوذ امروز را در سیاست عراق نداشته»؛ ایران را البته تنها برنده محاسبات اشتباه ایالات متحده در عراق نمی‌داند. به باور نویسنده گزارش، حمله آمریکا به عراق علاوه بر افزایش نفوذ ایران در عراق و البته گسترش نفوذ این کشور در سوریه و لبنان، به نفع چین و روسیه نیز بود- که رقبای مهم جایگاه جهانی آمریکا به شمار می‌آیند. اتفاقی که باعث تسهیل بهره‌برداری این دو کشور از صنایع نفتی پردرآمد عراق نیز شد.

بگذریم از این که روسیه را هم در ادامه به تامین‌کننده و فروشنده اصلی تسلیحات نظامی به عراق تبدیل کرد.

در ادامه می‌خوانیم:

حالا این سناریو در سوریه نیز در حال تکرار است. جایی که گمان می‌رود در حال حاضر حدود ۹۰۰ سرباز آمریکایی در آنجا مستقرند، اما این نیز مانند اتفاقاتی که در عراق و افغانستان رخ داده، مستلزم عایدی قابل اشاره‌ای برای آمریکا نبوده و جالب این که در سوریه نیز به رغم هزینه کردن میلیاردها دلار، واشنگتن به طرزی بسیار سرسختانه از پذیرش بیهودگی تلاش‌هایش خودداری می‌کند.

نشنال اینترست در سطور بعدی با تاکید بر این که ایالات متحده از همان ابتدا با هدف استقرار یک دولت کرد دوستدار آمریکا پای به سوریه گذاشته؛ شرایط قومیتی، قبیله‌ای و مذهبی این کشور را در کنار عواملی مانند حضور قدرتمند بازیگران منطقه‌ای مانند روسیه، ترکیه و ایران، مانع اصلی بر سر راه موفقیت واشنگتن در تلاش‌هایش برای ایجاد یک دولت متحد آمریکا عنوان کرده است.

ماموریت غیرممکن ایجاد یک دولت کرد

به باور نشنال اینترست؛ ایجاد یک دولت کرد مستقل- که رویایی است که کردها در بیشتر سال‌های قرن بیستم دنبال کرده‌اند، در سال ۲۰۱۷ نزدیک به نظر می‌رسید. به خصوص که برت مک‌گورک، نماینده وقت آمریکا در ائتلاف جهانی مقابله با داعش در حال تلاش برای اتحاد کردهای رقیب بود و همین هم تاسیس یک کشور کرد را در دسترس‌تر از همیشه جلوه می‌داد. در حقیقت واشنگتن تلاش داشت کردهای عراق و سوریه را متحد- و به ایجاد یک دولت کرد متحد آمریکا دست بزند. این اتفاق اما در آن سال رخ نداد و آمریکا هم مانند انگلیسی‌ها که صد سال پیش در رسیدن به هدف تاسیس یک حکومت کرد شکست خورده بودند، ناکام شد.

حالا در شرایطی که درگیری‌های داخلی کردها و حملات نظامی ارتش ترکیه به مناطق شمال شرقی سوریه، کردها را که متحدین اصلی غرب در مقابله و مبارزه با داعش بودند، در موضع ضعف قرار داده؛ یگان‌های مدافع خلق و به طور کلی اتحادیه دموکراتیک کردهای سوریه در اداره منطقه تحت کنترل‌شان با دشواری و چالش‌های زیادی مواجه‌اند. تا جایی که رابرت فورد، سفیر سابق آمریکا در سوریه می‌گوید که «بدون حمایت نظامی و دیپلماتیک آمریکا، کردها و به ویژه یگان‌های مدافع خلق از چند جبهه مختلف تحت فشار ترکیه و دولت سوریه قرار خواهند گرفت».

نویسنده گزارش نشنال اینترست بعد از ذکر این توضیحات و پیش‌فرض‌ها درباره کردهای سوریه؛ می‌نویسد که اگر آمریکا بخواهد جلوی چنین رخدادی را گرفته و از نابودی کردهای متحد غرب جلوگیری کند، تنها راهی که دارد ماندن در سوریه- آن‌هم به طور نامحدود است. ایالات متحده و به ویژه دولت جو بایدن اما در این چند ماه و البته در خروج ناگهانی و بی‌برنامه از افغانستان به خوبی نشان داد که درباره حضور نامحدود در منطقه چگونه می‌اندیشد. و این یعنی که فرجام حضور آمریکا در سوریه را نیز از همین حالا می‌توان مشخص و روشن دانست!

داعش مشکل آمریکا نیست

«داعش» که از سال ۲۰۰۳ به این سو در فجایع و جنایات متعدد، از جمله نسل‌کشی شیعیان، و البته کشتار ترکمن‌های عراقی و سوری، یزدی، کلدانی و آشوری شرکت داشته؛ در فاصله ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ محور عملیات هوایی و زمینی آمریکا در منطقه بود. اما حالا در شرایطی که احیای این گروه خون‌ریز بعید به نظر می‌رسد؛ بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه کنترل بسیاری از مناطق کشورش را بازپس گرفته؛ ترکیه دست به قدرت‌نمایی نظامی در عراق، لیبی، قفقاز و سوریه زده؛ و البته ایران هم با تکیه بر متحدین بومی خود نفوذ نظامی و سیاسی زیادی در سوریه و عراق دارد؛ ایالات متحده آمریکا خود را از ترکیب نفوذ و قدرت منطقه جدا می‌بیند.

به باور نشنال اینترست؛ حالا در منطقه‌ای که آشکارا وضعیت ژئوپلیتیکی‌اش تغییر کرده، به نظر می‌رسد اتفاقی مانند احیای داعش بیشتر از این که به آمریکا ارتباط داشته باشد، مشکل ترکیه، سوریه، روسیه و ایران است.

چه خواهد شد؟!

عملیات‌های نظامی آمریکا در دهه‌های اخیر در کشورهایی مانند ویتنام، افغانستان و عراق باعث کسب عواید و دستاوردهای بسیار زیادی شده است. اما در تمام این موارد واشنگتن نشان داده که چندان توانایی و قدرتی در دولت‌سازی- و البته ملت‌سازی- ندارد. شاید به این دلیل که آمریکا هرگز نتوانسته الگوی هزار ساله روابط اجتماعی و قبیله‌ای خاورمیانه را درک کند.

به عقیده نویسنده گزارش؛ آمریکا تمام سی سال قدرت بلامنازع پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را هدر داده. این کشور که در تعقیب شبح تروریسم کوه‌های افغانستان و بین رودهای فرات و دجله را متر به متر زیر ذره‌بین برده؛ با این کار تنها و تنها خودش را از نظر مالی خسته کرده و چین را تبدیل به رقیبی جدی برای خودش کرده و البته مردم آمریکا را نیز در حالت خستگی جنگی مزمن قرار داده است.

این کشور اما اگر به جای هدر دادن انرژی خود در سوریه توجه خود را به مسائل مهم‌تری معطوف می‌کرد و می‌گذاشت خود کشورهای منطقه مشکلات خودشان را حل کنند، شاید الان گام‌ها از جایگاه حال حاضر جلوتر بود.

اشتراک این مطلب

درباره نویسنده

حرف آخر
برای ارسال نظر وارد سایت شوید

درباره ی ما

پایگاه خبری حرف آخر، خبرگزاری کلانشهر رشت

آخرین مطالب

عضویت در خبرنامه

کاربر گرامی برای اطلاع از آخرین مطالب سایت، در خبرنامه حرف آخر عضو شوید.